Mười câu hỏi trước khi ký hợp đồng thiết kế website
Trước khi ký, hãy hỏi đủ mười câu dưới đây và yêu cầu trả lời bằng văn bản (trong hợp đồng hoặc phụ lục). Phần lớn tranh chấp về website xảy ra không phải vì chất lượng thiết kế mà vì những điều không được nói rõ từ đầu: ai sở hữu gì, ai chịu trách nhiệm khi có sự cố, và chuyện gì xảy ra khi hai bên ngừng hợp tác.
1. Tên miền đứng tên ai?
Phải là bạn hoặc doanh nghiệp bạn. Hỏi cả tài khoản quản lý tên miền ở đâu, bạn có quyền truy cập không. Xem chọn tên miền.
2. Ai sở hữu giao diện, nội dung, ảnh và mã nguồn?
Nội dung và ảnh bạn cung cấp là của bạn. Với giao diện và mã nguồn, hỏi rõ: bạn được sở hữu, được cấp phép sử dụng, hay chỉ được dùng khi còn trả phí? Giao diện dùng mẫu có bản quyền của bên thứ ba thì ghi rõ điều kiện.
3. Website chạy ở đâu và ai trả phí máy chủ?
Máy chủ của đơn vị thiết kế hay của bạn? Nếu họ giữ, khi chấm dứt hợp đồng bạn có lấy lại được toàn bộ website và dữ liệu không, trong bao lâu, có phí không?
4. Bảo hành gồm gì và trong bao lâu?
Lỗi nào được sửa miễn phí (lỗi hiển thị, lỗi tính năng đã nghiệm thu), lỗi nào tính phí (do bạn tự chỉnh, do plugin bên thứ ba, do thêm tính năng mới). Thời hạn bảo hành và thời gian phản hồi cam kết.
5. Được chỉnh sửa mấy lần trước khi nghiệm thu?
Số vòng chỉnh sửa thiết kế, số lần chỉnh nội dung, cách tính khi vượt. Hãy thống nhất cách duyệt: một người đại diện chốt thay vì nhiều người cùng sửa.
6. Mốc thời gian và điều kiện bàn giao?
Ngày bắt đầu, các mốc (thiết kế, nội dung, thử nghiệm, ra mắt), và việc cần bạn làm ở mỗi mốc. Thời gian dự án kéo dài thường do chờ phản hồi từ khách hàng, nên hợp đồng nên nêu cả trách nhiệm của hai bên.
7. “Chuẩn SEO” cụ thể gồm những việc gì?
Đây là câu dễ bị trả lời chung chung. Hỏi cụ thể: có làm tiêu đề, mô tả, cấu trúc heading, sơ đồ trang, đường dẫn thân thiện, chuyển hướng, tốc độ theo Core Web Vitals, kết nối Search Console không? Có cam kết thứ hạng không (nếu có, hãy cẩn trọng, vì không ai kiểm soát được thứ hạng Google). Xem checklist SEO onpage.
8. Bảo mật, sao lưu và theo dõi sự cố thế nào?
Tần suất sao lưu, nơi lưu, thời gian khôi phục khi sự cố, ai theo dõi mã độc, ai cập nhật hệ thống. Xem sao lưu website và cập nhật WordPress.
9. Năm thứ hai và các năm sau tôi trả gì?
Phí gia hạn tên miền, máy chủ, bảo trì, chăm sóc. Có cam kết giá trong bao lâu không, và thông báo trước bao lâu nếu thay đổi.
10. Nếu chấm dứt hợp đồng thì tôi mang đi được gì?
Danh sách bàn giao khi kết thúc: tên miền, tài khoản quản trị, bản sao website, cơ sở dữ liệu, ảnh gốc, mã theo dõi. Có phí không, và bao lâu sau khi yêu cầu. Câu này cho bạn biết đối tác có tự tin giữ khách bằng chất lượng hay bằng sự phụ thuộc.
Dấu hiệu cần dè chừng
- Từ chối ghi quyền sở hữu tên miền và nội dung vào hợp đồng.
- Cam kết “top 1 Google trong X tuần”.
- Chỉ nêu giá thiết kế, né câu hỏi về phí hằng năm.
- Không cho xem website đã làm hoặc không có khách hàng nào liên hệ được để hỏi.
- Giục ký nhanh với giá “chỉ hôm nay”.
- Không có người chịu trách nhiệm sau khi bàn giao.
Mẫu đoạn ghi chú nên đưa vào hợp đồng
Tên miền và tài khoản quản lý tên miền thuộc quyền sở hữu của Bên A. Toàn bộ nội dung, hình ảnh Bên A cung cấp thuộc quyền sở hữu của Bên A. Khi chấm dứt hợp đồng, Bên B bàn giao bản sao đầy đủ website và dữ liệu trong vòng [số] ngày làm việc kể từ ngày nhận yêu cầu.
Đây là ví dụ để bạn trao đổi, không phải văn bản pháp lý hoàn chỉnh. Với hợp đồng giá trị lớn, hãy nhờ luật sư hoặc người có chuyên môn xem lại.
Câu hỏi thường gặp
Có cần đặt cọc không và bao nhiêu?
Phổ biến là chia theo giai đoạn. Hãy gắn từng đợt thanh toán với sản phẩm bàn giao cụ thể, không trả hết trước khi có sản phẩm.
Làm sao kiểm tra năng lực đơn vị thiết kế?
Xem website họ đã làm trên điện thoại, kiểm tra tốc độ, hỏi liên hệ khách hàng cũ, và xem họ trả lời các câu hỏi trên có minh bạch không.
Nếu đã ký rồi mới thấy thiếu thì làm sao?
Làm phụ lục bổ sung bằng văn bản. Đừng chỉ thỏa thuận miệng.
Bác Sĩ Web công khai phạm vi từng gói và báo giá trước khi thực hiện; xem bảng giá và thiết kế website.